Sống xa nhà lâu thì việc giữ kết nối với Việt Nam là chuyện thực tế chứ không chỉ tình cảm. Có những việc phải xử lý ở nhà mà mình không có mặt, và có những thứ nếu buông thì sau này khó lấy lại.
- Chênh lệch múi giờ giữa Việt Nam và Ấn Độ không lớn, thuận cho việc gọi điện.
- Các thủ tục tại Việt Nam cần uỷ quyền hợp lệ mới làm hộ được.
- Giấy tờ ký ở Ấn Độ để dùng tại Việt Nam cần hợp pháp hoá.
- Giữ tiếng Việt cho con là việc cần chủ động, không tự nhiên mà có.
Lợi thế về múi giờ
Đây là điểm thuận mà nhiều người không để ý. Chênh lệch giờ giữa Việt Nam và Ấn Độ không lớn, nên giờ làm việc và giờ sinh hoạt của hai bên chồng lấn nhiều.
Thực tế: có thể gọi cho gia đình vào buổi tối của cả hai bên mà không ai phải thức khuya hay dậy sớm. So với người Việt ở châu Âu hoặc châu Mỹ, đây là khác biệt lớn.
Lợi thế này cũng áp dụng cho công việc — làm việc với đối tác ở Việt Nam trong ngày làm việc bình thường, không phải xếp lịch lệch giờ.
Việc ở nhà cần xử lý từ xa
Người ở lâu thường phát sinh các việc tại Việt Nam cần giải quyết: giấy tờ nhà đất, tài khoản, thủ tục hành chính, việc gia đình.
- Uỷ quyền hợp lệ — nhiều thủ tục bắt buộc phải có;
- Giấy tờ ký ở Ấn Độ cần chứng thực và hợp pháp hoá để dùng tại Việt Nam;
- Tài khoản ngân hàng — kiểm tra khả năng thao tác từ nước ngoài;
- Và thời gian gửi giấy tờ quốc tế — luôn lâu hơn dự tính.
Điểm đầu là chỗ hay vướng nhất. Nhiều người chỉ phát hiện cần uỷ quyền khi việc đã gấp, và lúc đó quy trình chứng thực, hợp pháp hoá, gửi về Việt Nam mất thêm nhiều tuần. Làm sẵn một văn bản uỷ quyền phù hợp trước khi đi dài hạn là việc đáng làm.
Giữ tiếng Việt cho con
Với gia đình có con nhỏ, đây là việc phải chủ động. Trẻ đi học bằng tiếng Anh, chơi với bạn bằng tiếng Anh, thì tiếng Việt mai một rất nhanh nếu ở nhà cũng không dùng.
Những gì có tác dụng: nói tiếng Việt ở nhà một cách nhất quán, đọc sách tiếng Việt, gọi điện thường xuyên với ông bà, và về Việt Nam nghỉ hè nếu điều kiện cho phép.
Đây không chỉ là chuyện văn hoá. Nếu gia đình dự tính về nước, con mất tiếng Việt là một vấn đề rất thực tế cho việc học và hoà nhập lại.
Kết nối nghề nghiệp với Việt Nam
Với người đi làm, giữ liên hệ nghề nghiệp ở Việt Nam có giá trị rõ, nhất là khi đây là quãng thời gian có hạn.
Thêm nữa, vị trí của mình ở Ấn Độ có thể tự nó là một giá trị: hiểu thị trường, có quan hệ, biết cách làm việc ở đó. Quan hệ kinh tế Việt Nam – Ấn Độ đang mở rộng, và người có kinh nghiệm thực tế ở cả hai bên là tài sản.
Điều này đáng nghĩ tới sớm chứ không phải tới lúc về mới tính. Những gì mình tích luỹ ở đây có thể trở thành nền tảng cho việc tiếp theo — nếu mình chủ động xây từ đầu.
Về thăm nhà
Có đường bay thẳng giữa Việt Nam và Ấn Độ, nên việc về nhà không quá phức tạp so với các điểm đến xa hơn.
Mấy điều thực tế: đặt vé sớm cho các dịp cao điểm — Tết Nguyên đán và mùa hè; kiểm tra thị thực cho phép quay lại trước khi rời Ấn Độ; và tính cả thời gian ở sân bay và nối chuyến nếu không ở gần thành phố có bay thẳng.
Chuẩn bị cho ngày về
Phần lớn người sang Ấn Độ không định ở mãi. Nghĩ về ngày về từ sớm giúp giai đoạn ở đây có mục đích rõ hơn và giúp việc chuyển tiếp nhẹ hơn.
- Giữ giấy tờ gốc — bằng cấp, chứng nhận, hợp đồng;
- Hợp pháp hoá những gì cần dùng ở Việt Nam trước khi rời đi;
- Kết thúc các nghĩa vụ tại chỗ — hợp đồng thuê, tài khoản, đăng ký;
- Và giữ liên lạc với mạng lưới đã xây ở Ấn Độ.
Điểm thứ hai hay bị bỏ qua và trả giá sau. Làm hợp pháp hoá khi còn ở Ấn Độ dễ hơn nhiều so với làm từ Việt Nam — vài ngày so với vài tháng.
Các thủ tục uỷ quyền, chứng thực và hợp pháp hoá liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam tại Ấn Độ; quy định về thị thực nhiều lần và tái nhập cảnh theo cơ quan có thẩm quyền sở tại.
Múi giờ có thuận không?
Chênh lệch không lớn, nên gọi về nhà vào buổi tối của cả hai bên mà không ai phải thức khuya — khác hẳn người Việt ở châu Âu hay châu Mỹ.
Việc gì nên chuẩn bị trước khi đi dài hạn?
Một văn bản uỷ quyền phù hợp cho người ở nhà. Nhiều người chỉ phát hiện cần khi việc đã gấp, và lúc đó quy trình mất thêm nhiều tuần.
Làm sao giữ tiếng Việt cho con?
Nói tiếng Việt ở nhà nhất quán, đọc sách tiếng Việt, gọi điện thường xuyên với ông bà, về Việt Nam nghỉ hè nếu được. Không chủ động thì mai một rất nhanh.
Nên làm gì trước khi về nước?
Hợp pháp hoá những giấy tờ cần dùng tại Việt Nam khi còn ở Ấn Độ — dễ hơn nhiều so với làm từ Việt Nam, vài ngày so với vài tháng.